Αναφορικά με την προέλευση του τσακώνικου χορού, η επιστήμη αδυνατεί να τεκμηριώσει μία οριστική απόφαση. Οι αντικρουόμενες προτάσεις σχετικά με τις ρίζες αλλά και τον ορισμό του καθιστούν τον τσακώνικο χορό ένα σημείο αμφιλεγόμενο. Παρακάτω παρατίθενται οι εξής πέντε προτεινόμενοι ορισμοί. Σύμφωνα με αυτούς, ο τσακώνικος είναι:
1) πυρρίχιος, πολεμικός χορός (Σαρρής, 1956; Μερικάκης, 1969)
2) γέρανος τον οποίο χόρεψε ο Θησέας με τους συντρόφους του στη Δήλο, αναπαριστώντας την περιπέτεια εξόντωσης του Μινώταυρου (Σακελλαρίου, 1940; Μπίκος, 1969; Παπαχρήστου, 1979; Στράτου, 1979; Δήμας, 1980; Ρούμπης, 1990; Λυκεσάς, 1993; Συμεωνίδου- Χείλαρη, 2003)
3) ένα συγγενές είδος τόσο του αρχαίου γέρανου όσο και του χορού των Καρυάτιδων της Λακωνικής (Χούπης, 1990)
4) ένα είδος πανάρχαιου, λατρευτικού χορού που αναπαριστά την πάλη του θεού Απόλλωνα εναντίον του Πύθωνα, του ιερού, χθόνιου φιδιού των επιδημιών, της υγρασίας και του Κάτω Κόσμου (Καρράς, 1996; Μπεκύρος & Τσαγγούρη, 1996; Πετάκος, 2003; Χείλαρη, 2004)
5) ένα «κλειδωτό», χορευτικό είδος γάμου (Κουσιάδης, 1951).

Παρά την αδυναμία ταύτισης των μελετητών σχετικά με το είδος και την προέλευση του χορού, κοινή παραδοχή όλων συνιστά η πανάρχαια, ιερή και λιτή του φύση. Μεγαλοπρεπής και μυσταγωγικός, ο «κλειστέ» (κλειστός), συνδυαζόμενος με το ρυθμό και τη μελωδία του, συνθέτει ένα σύνολο ιερού, λατρευτικού χορού. Ο τρόπος παρουσίασής του περιλαμβάνει έναν ανοικτό κύκλο, μέσα στον οποίο οι χορευτές κρατούνται σφιχτά. Το αριστερό χέρι του μπροστινού τοποθετείται πάνω από το δεξί του επόμενου, ενώ τα δάχτυλά τους σταυρώνονται. Δημιουργώντας ελικοειδή κυκλίσματα (δίπλες), ο πρώτος του χορού γυρίζει με την πλάτη προς τους υπόλοιπους. Κατόπιν, η ίδια κίνηση γίνεται αντιθέτως, περνώντας μπροστά από τους χορευτές του κύκλου. Στην επόμενη κίνηση, στον αργό ρυθμό το σύνολο δημιουργεί ένα σαλιγκάρι, το οποίο ξεδιπλώνεται όταν ο ρυθμός ενταθεί. Η συγκεκριμένη φιγούρα αναπαριστά, κατά τους μελετητές, την εξέλιξη της ζωής. Επιπλέον, πολλοί από αυτούς θεωρούν πως το τιμώμενο πρόσωπο στον τσακώνικο χορό είναι ο τελευταίος χορευτής του κύκλου, ενώ μόνο ο πρώτος δύναται να κρατά μαντήλι.

Ο τσακώνικος χορεύεται με τα εξής τραγούδια: «Σου ‘πα, μάνα,…», «Κινήσαν τα τσανόπουλα…», «Πάν’ στου Άι-Λια τη ράχη…», «Μπιρμπιλομάτα», «Απατζά το Μαρασία…», «Αμπέλι μου πλατύφυλλο…» και «Στάζουν τα κεραμίδια σου…».

Στην ενότητα ‘’Υλικό’’, υπάρχουν οι δημοσιευμένες μελέτες των εντόπιων, Χρήστου Πετάκου, Αναστασίας Χείλαρη, Φίλιππου Μπεκύρου- Ελένης Τσαγγούρη, καθώς και του Σίμωνα Καρρά.

8

Σχετικές Αναζητήσεις